Algemeen
De huisboktor heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot één van de meest schadelijke houtvernielende insecten in Nederland. De schade wordt veroorzaakt door de larven van deze kever, die meerdere jaren in het hout leven.
Vooral houtconstructies van woningen en schuren worden aangetast, met name:
- Dakbeschot
- Zware draagbalken en kapconstructies
De schade kan zo ernstig zijn dat de draagkracht van het hout aanzienlijk wordt verminderd, met mogelijke constructieve risico’s tot gevolg.
Zoekwoorden: huisboktor, Hylotrupus bajulus, houtworm dakbalken, huisboktor bestrijden, houtaantasting
Uiterlijk en leefwijze
- Volwassen kevers verschijnen meestal van mei tot en met augustus
- Lengte: circa 8–25 mm
- Mannetjes zijn duidelijk kleiner dan vrouwtjes
- Kleur: grijs tot zwart of donkerbruin
Na de paring legt het vrouwtje 140–200 eieren in naden en spleten van hout of in oude boorgangen nabij uitvliegopeningen.
Larven
- Larven boren zich na het uitkomen direct in het hout
- In eerste instantie bevinden zij zich vlak onder het oppervlak
- Naarmate zij groeien, dringen zij dieper het hout in
- In onverwarmde ruimtes zijn larven in de winter vrijwel inactief
- In de zomer kan men actieve larven soms horen knagen
Verpopping
De verpopping vindt plaats in het voorjaar. De larve maakt hiervoor een speciale verpoppingsholte in het hout. Vaak wordt de toekomstige uitvliegopening al vóór de verpopping uitgeknaagd, waarbij slechts een dun laagje hout achterblijft. Na de verpopping knaagt de kever dit laagje weg en verlaat het hout.
Schade
De huisboktor tast uitsluitend naaldhout aan:
- Grenen en lariks: voornamelijk het spinthout
- Vurenhout: ook het kernhout
Kenmerken van aantasting:
- Dakconstructies kunnen in enkele jaren vrijwel volledig worden verpulverd
- Houtoppervlak vertoont vaak een rimpelig uiterlijk door druk van onderliggende gangen
- Boorgangen zijn aanvankelijk recht, later kronkelend
- Diameter boorgangen: tot circa 4,5 mm
- Boormeel bestaat uit cilindrische houtdeeltjes
- Bij actieve aantasting valt boormeel zichtbaar uit gangen en gaten
Vaststellen van aantasting
Bij vermoeden van huisboktoraantasting kan men letten op:
- Hoorbaar knagen van grotere larven bij warm, zonnig weer
- Ovale uitvliegopeningen in het hout
- Gangen vlak onder het houtoppervlak die eenvoudig bloot te leggen zijn met een priem, beitel of schroevendraaier
- Aanwezigheid van boormeel in en onder het hout
Wering (preventie)
Hout kan preventief worden beschermd tegen aantasting door huisboktor, mits er nog geen eitjes of larven aanwezig zijn.
Preventieve maatregelen:
- Hout rondom voorzien van een goed dekkende laag verf, vernis, beits of lak
- Alle zijden van het hout behandelen voor een effectieve bescherming
Een gesloten en intacte afwerklaag voorkomt dat kevers eieren in het hout kunnen afzetten.
Bestrijding
Voor een effectieve bestrijding zijn zorgvuldige voorbereidingen noodzakelijk:
- Boorgangen openleggen
- Boormeel zoveel mogelijk verwijderen, bijvoorbeeld met een stofzuiger
- Ernstig aangetaste balken beoordelen op draagkracht en indien nodig vervangen
- Verf-, beits- of waslagen vooraf verwijderen met krabber of staalborstel
Bestrijdingsmiddelen
Middelen op basis van:
- Cyfluthrin
- Deltamethrin
- Permethrin
zijn geschikt voor de bestrijding van houtaantastende insecten en relatief weinig giftig voor zoogdieren.
Toepassing
- Aanbrengen met een lage-drukspuit (circa 1,5 bar)
- Gebruik van een grove druppel die het hout zichtbaar bevochtigt
Een deskundige beoordeling en uitvoering is essentieel om heraantasting te voorkomen en de constructieve veiligheid te waarborgen.
Klik hier voor onze webshop met producten die de boktor bestrijden.