Algemeen
Bijen komen in geheel Nederland voor. De meest voorkomende soort is de honingbij. Honingbijen zijn van groot belang voor mens en natuur, omdat zij een essentiële rol spelen bij de bestuiving van planten en gewassen. Het voedsel van bijen bestaat voornamelijk uit stuifmeel en nectar van bloemen.
Door van bloem tot bloem te vliegen zorgen bijen voor bestuiving. Daarnaast produceren zij honing, die dient als wintervoorraad voor het bijenvolk en waarvan de mens al eeuwenlang profiteert.
Het bijenvolk
Een bijenvolk bestaat uit drie typen bijen:
- Koningin: Het enige vruchtbare vrouwtje; verantwoordelijk voor de voortplanting
- Werksters: Onvruchtbare vrouwtjes die zorgen voor voedsel, verzorging van het broed en verdediging van het volk
- Mannetjes (darren): Nodig voor de bevruchting van jonge koninginnen
Wanneer zich voldoende jonge koninginnen hebben ontwikkeld, verlaat de oude koningin met een deel van het volk het nest op zoek naar een nieuwe verblijfplaats. Dit verschijnsel staat bekend als zwermen.
Seizoensgedrag
- Tijdens de winter verblijft het gehele bijenvolk, met uitzondering van de mannetjes, in de korf of het nest
- Mannetjes worden in de herfst uit de kolonie verdreven of gedood, omdat zij geen functie meer hebben
- Op deze manier bespaart het volk op de wintervoorraad
Nestplaatsen
Bijen leven in kolonies en kunnen zich op uiteenlopende plaatsen vestigen, soms ook op locaties die voor mensen onverwacht of ongewenst zijn. Dit kan leiden tot onrust of overlast, vooral wanneer een zwerm zich tijdelijk ophoudt in de directe woonomgeving.
Wat te doen bij een bijenzwerm?
Wanneer u een bijenzwerm aantreft, is het belangrijk om rust te bewaren en geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken.
- Schakel bij voorkeur een deskundige of imker in
- In veel gevallen kan het volk in zijn geheel worden verwijderd en verplaatst
- Alleen wanneer verplaatsing niet mogelijk is en er sprake is van ernstige overlast, kan worden overwogen om in te grijpen
Overlast en veiligheid
Bijen zijn in principe niet agressief en vormen doorgaans geen gevaar voor mensen. Zij steken alleen ter verdediging wanneer zij zich bedreigd voelen.
Houd er rekening mee dat een goed ontwikkeld bijenvolk uit ongeveer 5.000 bijen kan bestaan. Verstoring van het nest kan daarom leiden tot verdedigingsgedrag.
Bestrijding
Het bestrijden van bijen wordt zoveel mogelijk vermeden vanwege hun grote ecologische waarde. Ingrijpen met bestrijdingsmiddelen gebeurt uitsluitend als laatste redmiddel, wanneer alternatieve oplossingen niet mogelijk zijn en de veiligheid in het geding is.
In de meeste gevallen verdient verplaatsen of laten zitten de voorkeur boven bestrijding.